Archiveringsformaten voor 3d-geometrieën

Hier vindt u een overzicht van een aantal geschikte bestandsformaten voor de preservatie van 3d-vectorbestanden of -geometrieën op de lange termijn. Indien u van een 3D CAD-bestand behalve de vormelijke informatie geen andere intelligentie zoals kleur, tekst of lagen wilt bewaren, kunnen deze bestandsformaten ook geschikt zijn als archiveringsformaat.

Laat u in uw keuze voor een archiveringsformaat leiden door:

  • de essentiële eigenschappen: Wat wil ik precies van mijn bestand bewaren? (Kleuren, lagen...)
  • het toekomstige gebruik: Publicatie op het web? Hergebruik in een nieuw project? Wettelijke bewaring? Als documentatie? 3D print?...
  • kosten en baten: Hoeveel kost de benodigde software? Hoeveel manuren vereisen de migraties?...  
  • De hanteerbaarheid van de werkprocessen: Hoe ingewikkeld is het om een oorspronkelijk formaat om te zetten naar een archiveringsformaat? 

1) STEP

STEP is een ASCII-gebaseerd formaat en kan daarom geopend worden in een teksteditor. Nagenoeg alle professionele CAD-pakketten ondersteunen import en export van STEP-bestanden. STEP ondersteunt ook NURBS. STEP is het aangewezen archiveringsformaat voor 3d geometrieën. Indien u de 3d geometrieën ook op het web wilt publiceren is het goed om naast een archiveringsbestand in STEP ook een raadplegingsbestand te maken in PDF/E.

STEP op de website van CEST

2) OBJ

Het Wavefront OBJ -formaat is een open bestandsformaat voor 3D bestanden, ontwikkeld door Wavefront Technologies. OBJ hoort tot de meestgebruikte bestandsformaten voor 3D content en visualisaties.

OBJ in de kennisbank van DEN

3) IGES

Overweeg het gebruik enkel indien u vormelijke, geometrische informatie in 3D wilt bewaren, met weinig complexiteit. 

IGES is net als STEP een ASCII-gebaseerd formaat. Dit maakt ook dat het door veel CAD-pakketten wordt ondersteund. De ontwikkeling van IGES ligt sinds 1996 stil, maar het formaat is nog steeds niet als uitwisselingsformaat verdrongen. Doorheen de jaren zijn er wel een heel groot aantal varianten op IGES uitgebracht, wat niet goed is voor de bewaring op langere termijn. (In Rhino kan je bv. kiezen tussen 60 verschillende IGES-varianten.) Ook NURBS worden niet door IGES ondersteund. Daarom kan altijd beter STEP gebruikt worden. Eenvoudige 3d-geometrieën kunnen wel in IGES bewaard worden.

IGES op de website van CEST

4) STL

Overweeg het gebruik enkel wanneer het 3D-model enkel nog bruikbaar dient te zijn voor de 3D-printtoepassingen.

STL staat voor STereoLithography. Het bestand geeft een object weer in geometrische vormen (vlakken, driehoeken, polygonen). Bewaring van andere eigenschappen behalve geometrie, zoals bv. kleur, is niet mogelijk met dit formaat.

STL in de kennisbank van DEN

5) Andere

Collada, U3D en X3D zijn ook uitstekend geschikt voor de preservatie van 3d-geometrieën. Hun marktpenetratie is echter niet zo hoog als die van STEP en IGES, zodat niet alle CAD-programma's de formaten ondersteunen.

Het blijft ook uitkijken naar de mogelijkheden van PDF/E-2, de archiveringsversie van PDF/E die nog dient te worden gepubliceerd. Ook dient onderzocht te worden hoe de verdere doorbraak van HTML 5 invloed heeft op archiveringsformaten. Voor de raadpleging van 3d-modellen via het web biedt HTML 5 zeker grote mogelijkheden.