Preservatie van CAD: archiveringsformaten voor 2D CAD

Hier vindt u een overzicht van een aantal geschikte bestandsformaten voor de preservatie van 2D CAD op de lange termijn. In vergelijking met 3D CAD, is de bewaring van 2D CAD relatief eenvoudig aangezien er hiervoor wel een aantal formaten beschikbaar zijn die voldoen aan de criteria voor archiveringsformaten

Laat u in uw keuze voor een archiveringsformaat leiden door:

  • de essentiële eigenschappen: Wat wil ik precies van mijn CAD-bestand bewaren? (Lagen, kleuren, lettertypes, metadata...)
  • het toekomstige gebruik: Publicatie op het web? Hergebruik in een nieuw project? Wettelijke bewaring? Als documentatie?...
  • kosten en baten: Hoeveel kost de benodigde software? Hoeveel manuren vereisen de migraties?...  
  • De hanteerbaarheid van de werkprocessen: Hoe ingewikkeld is het om een oorspronkelijk formaat om te zetten naar een archiveringsformaat? 

1) PDF/A-2 of PDF/A-3

Overweeg het gebruik wanneer het CAD-bestand enkel dient ter raadpleging en niet meer gebruikt zal worden in een productieomgeving.

PDF/A-2 is een uitbreiding van PDF/A-1 en ondersteunt in tegenstelling tot zijn voorganger transparantie en lagen, typische eigenschappen voor een CAD-bestand. Het grote voordeel van PDF/A-2 is dat het self-contained is. Dat wil zeggen dat alle informatie om het document te lezen in principe in het document vervat ligt. Het grote nadeel van PDF/A-2 is (zoals alle pdf's) de beperkte reversibiliteit. CAD-programma's als Rhino, AutoCAD en andere kunnen PDF/A-2's wel inlezen maar niet weer omzetten naar het oorspronkelijke (te bewerken) native formaat. Andere tools kunnen dit wel, maar met risico op informatieverlies. Een ander nadeel van PDF/A-2 is dat het bestandsformaat nog maar recent gepubliceerd is, waardoor niet alle programma's PDF/A-2's kunnen publiceren.

PDF/A-3 heeft dezelfde eigenschappen als PDF/A-2, met dat verschil dat het toelaat om het native formaat in het PDF-bestand in te bedden. Dit heeft enkel meerwaarde om de band tussen origineel en archiefformaat te behouden. Met PDF/A-3 verkrijg je niet dat het native formaat op lange termijn inleesbaar blijft, omdat daarvoor de oorspronkelijke software nodig blijft. 

Algemeen is er een probleem dat veel CAD-programma's slechts een beperkte PDF-ondersteuning bieden. Een export naar PDF houdt vaak in dat er gebruik gemaakt wordt van de printfunctie waarbij i.p.v. een papieren afdruk een PDF-bestand wordt gecreëerd. Op die manier wordt veel intelligentie van het CAD-bestand niet mee overgenomen, of is het moeilijker te controleren dat het bestand juist en volledig werd overgezet. Voor de creatie van hoogwaardige PDF's dient gebruik gemaakt te worden van softwarepakketten zoals Callas of Acrobat, die echter ook duurder zijn.

PDF/A op de website van CEST

2) PDF/E

Overweeg het gebruik wanneer het CAD-bestand enkel dient ter raadpleging en niet meer gebruikt zal worden in een productieomgeving.

Deze standaard definieert een formaat voor het vervaardigen van documenten die in bouwkunde en machinebouw worden gebruikt. Ook is PDF/E in principe self-contained al laat het ook gebruik van multimedia toe, wat op termijn leesproblemen van deze componenten kan veroorzaken. Dit is een interessant alternatief t.o.v. PDF/A-2  omdat het specifiek werd ontwikkeld voor technische documentatie. Hoewel dit formaat wijd verspreid is in de technologische sector, geldt dit echter niet voor de architectuursector. Via Adobe Acrobat kunnen DWG- of DXF-bestanden wel naar PDF/E worden gemigreerd, wat niet geldt voor PDF/A-2.

Momenteel is de standaard PDF/E-2 in ontwikkeling, speciaal gericht op archivering. Dit formaat wordt in de toekomst mogelijk een interessant alternatief.

3) SVG

Overweeg het gebruik wanneer het gaat om zeer eenvoudige tweedimensionale objecten. 

SVG is een open standaard die sinds 1999 door het W3C consortium wordt beheerd. SVG kan eenvoudige vectorafbeeldingen op aanvaardbare wijze representeren. Het schiet echter tekort wanneer lagen of andere intelligentie moet worden weergegeven. Een ander belangrijk nadeel is dat CAD-software zoals AutoCAD een formaat als SVG niet ondersteund. Vanuit een CAD-programma zult u dus niet rechtstreeks SVG's kunnen maken.

SVG op de website van CEST

4) DWG

Overweeg het gebruik wanneer u werkt met AutoCAD en u het document zal hergebruiken in een productieomgeving

DWG is het native formaat van Autocad. DWG kan een goed (voorlopig) archiefformaat zijn gezien de sterke marktpenetratie ervan, wat het tot een de facto standaard maakt. Voordeel is dat alle oorspronkelijke functies van het document bewaard blijven, aangezien er geen migratie plaatsvindt. Bovendien kan DWG ook geschikt zijn als archiveringsformaat voor 3D CAD. Nadeel is dat DWG een gesloten formaat is en dat de verschillende versies van het formaat elkaar relatief snel opvolgen, wat kan leiden tot problemen met backward-compatibility.

DWG op de website van CEST

5) DXF (ASCII-versie)

Overweeg het gebruik wanneer u werkt met AutoCAD en u het document zal hergebruiken in een productieomgeving

DXF is het open formaat dat Autodesk heeft ontwikkeld om CAD-bestanden efficiënt te kunnen uitwisselen. De open status ervan maakt het een betere kandidaat voor archivering dan DWG, al wordt het beheer van DXF volledig gecontroleerd door Autodesk. Uit de tests bleek ook dat DXF geschikt was als archiefformaat voor VectorWorks-bestanden in 2D. Nadelen van DXF is dat de bestandsgrootte groter uitvalt dan bij DWG (met factor 5 tot 8), en dat het formaat niet volledig compatibel is met de recentere versies van DWG. Migraties met recente DWG-bestanden dienen dan ook altijd te worden gecontroleerd.

DXF op de website van CEST